Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi

Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi

ORTODONTİ ANANBİLİM DALI

Ortodonti kelimesi, Yunanca'da Ortho "düzgün" ve Odons "diş" kelimelerinden oluşmaktadır. Ortodonti;  dişlerin çene kemikleri üzerinde estetik olarak ve görevlerini yapacak biçimde yerleştirilmesiyle ilgilenen bilim dalıdır.

Ortodontik tedaviler,  5 yıllık Diş Hekimliği eğitimini  takiben en az 4 yıl veya daha fazla süren uzmanlık veya doktora eğitimini tamamlayarak “Ortodontist “ ünvanı almış  kişiler tarafından yapılmalıdır.

ORTODONTİK TEDAVİ

Ortodontik tedavi, hareketli tedavi mekanikleri ve sabit tedavi mekaniklerinden oluşmaktadır. Hareketli aygıtlar hastanın kendi kendine takıp çıkarabileceği aygıtlardır. Fonksiyonel aygıtlar, şeffaf düzeltici plaklar, genişletme aygıtları ve pekiştirme aygıtları hareketli aygıtları oluşturmaktadır.

Sabit tedavi mekanikleri ise dişler üzerine yapıştırılan braketlerden ve braketlerin üzerinden geçen ark tellerinden  oluşur.

Braketler ve ark telleri, genişletici aygıtlar ve pekiştirme aygıtları sabit aygıtları oluşturmaktadır.

ORTODONTİK TEDAVİYE  BAŞLAMA YAŞI

Dişsel düzeltmelerde yaş sınırı yoktur. Her yaşta tedavisi yapılabilir. Fakat bireyin kemik yapısında bir düzensizlik söz konusu ise yaş önemlidir. Bu durumda fonksiyonel tedavi büyüme gelişim döneminde uygulanmalıdır. Ortodontik tedavi ortalama 2 yıl sürer. Bu süre yetişkinlerde çocuklara göre daha uzun sürer.

YETİŞKİNLERDE ORTODONTİK TEDAVİ


İlerleyen teknoloji, erken yaşta yapılamayan ortodontik tedaviyi yetişkinlikte mümkün kılmakta; kendi düzgün dişleri ile gülümsemesi bireyleri  daha mutlu etmektedir. Aslında dişleri ilgilendiren tedaviler hemen her yaşta yapılabilir; yeter ki dişler ve diş çevresi dokular sağlıklı olsun. Fakat çene kemiklerini ilgilendiren anomaliler ileri yaşlarda ancak ameliyatla düzeltilir.

PEKİŞTİRME TEDAVİSİ

Dişler düzeldikten hemen sonra etrafındaki yapılar (periodonsiyum) dişlerin yeni konumuna uyum sağlayamamıştır. Ayrıca kemik dokusu olgunlaşmamıştır. Bu nedenle apareyler çıkarılırsa dişler eski yerlerine dönebilirler. Bunu önlemek için düzelmiş dişleri yapılacak başka aygıtlarla yerlerinde pekiştirmek gerekir. Tedavinin bu son aşamasına pekiştirme tedavisi denir. Bu dönemde de çocukların dişlerine gereken özeni göstermesi şarttır.

ORTDONTİK TEDAVİDE UYULMASI GEREKEN KURALLAR

1. Ortodontik tedaviye başlamadan önce çürük dişlerin tedavi edilmesi ve diş etinin tam sağlıklı duruma getirilmesi gerekir.

2. Tedaviye başlanınca ortodonti uzmanı, koyduğu tanıya göre çocuğa bir aparey uygular. Bu apareye ve dişlere daha önceki bölümlerde anlatıldığı gibi çok iyi bakılması; dişlerin düzenli fırçalanması şarttır. Hele sabit aygıtlarda dişlerin üzerine yapıştırılan olukların etrafında diş plağı çok çabuk yerleşir. Buna imkan verilmemesi gerekir.

3. Hekim tedaviye başladıktan sonra hastasını ortalama ayda bir görür. Dolayısıyla ortodontik tedavide büyük görev, çocuklara düşer. Bu nedenle dişleri düzeltilecek çocuklarda tedavi isteği olması gerekir. Ailenin zorlaması çoğu zaman olumsuz etki uyandırmaktadır.

4. Hekimin kontroller sırasındaki tavsiyelerine dikkatle uyulmalıdır.

5. Randevular aksatılmamalıdır.

6. Apareylerde kırılma, kopma veya ağıza yapışan düzeneklerde çıkma varsa tedavi kesintiye uğrar. Böyle durumlarda hemen hekime başvurulmalıdır.

7. Pekiştirme tedavisinde bıkkınlık gösterilmemeli; uygulanan aygıt ağıza düzenli takılmalıdır.